2026 Yıl Sonu İSG Kontrol Listesi

Yılın son çeyreği, iş sağlığı ve güvenliği dosyanızı sakin bir şekilde gözden geçirmek için uygun bir zamandır. Bu sayıda, yıl sonu kontrolünde ele alabileceğiniz başlıkları 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde özetledik. Süre, sıklık ve belge ayrıntısı gerektiren konuları, işletmenizin durumuna göre ilgili yönetmeliklerden ayrıca teyit etmeniz gerekir. Her bölümün sonunda İK yöneticileri ve işverenler için kısa öneriler bulacaksınız. [2]

Yıl Sonu Değerlendirmesinin Yasal Çerçevesi

6331 sayılı Kanun'un amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir. Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanlara faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır. [2]

Kanun'un 2. maddesi bazı istisnalar da sayar; örneğin ev hizmetleri ile çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar bu istisnalar arasındadır. Bu nedenle az sayıda çalışanı, çırağı veya stajyeri olan işletmeler de Kanun'un kapsamındadır. [2]

Pek çok yükümlülüğün kapsamı ve sıklığı, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir. Bu yüzden yıl sonu kontrolüne, işletmenizin güncel tehlike sınıfını ve çalışan sayısını teyit ederek başlamanızı öneririz.

İK için öneri: Tüm şube ve birimler için güncel çalışan, çırak ve stajyer listesini tek tabloda toplayın. Stajyer ve çırakların da Kanun kapsamında olduğunu unutmayın. [2]

Eğitimler ve Sağlık Muayeneleri

Çalışanların İSG eğitimleri ve bu eğitimlere ait kayıtlar, işveren yükümlülükleri arasındadır. Eğitim konuları, süreleri ve yenileme sıklığı tehlike sınıfına göre değişir; bu ayrıntıları ilgili yönetmelikten teyit etmeniz gerekir.

Yıl sonunda her çalışan için eğitim tarihini, konusunu, süresini ve imzalı katılım kaydını kontrol etmek, eksikleri yeni yıl başlamadan görünür hale getirir. Yıl içinde işe başlayanları, görev veya bölüm değiştirenleri, çırak ve stajyerleri bu kontrolde ayrıca ele almanızı öneririz.

İşe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri için de benzer bir tarama yapılabilir. Periyodik muayene aralıkları işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir. İşyeri hekiminizle birlikte, muayene tarihi yaklaşan veya geçmiş olan çalışanların listesini çıkarmanız yararlı olur.

İK için eğitim ve sağlık kontrolü

• Her çalışanın eğitim tarihini ve imzalı katılım kaydını dosyada kontrol edin.
• Yıl içinde işe başlayan ve görev değiştiren çalışanları ayrıca listeleyin.
• Eğitim yenileme tarihi 2027'nin ilk aylarına denk gelenleri işaretleyin.
• İşe giriş muayenesi belgesi eksik olan dosyaları belirleyin.
• Periyodik muayene takvimini işyeri hekiminizle birlikte güncelleyin.

Risk Değerlendirmesi ve Acil Durum Hazırlığı

Risk değerlendirmesinin ne kadar süre geçerli olduğu ve hangi durumlarda yenileneceği, tehlike sınıfına ve işyerindeki değişikliklere göre belirlenir. Yıl içinde yeni makine alındıysa, yeni bir bölüm açıldıysa, adres değiştiyse veya üretim süreci farklılaştıysa, mevcut değerlendirmenin bu değişiklikleri yansıtıp yansıtmadığını kontrol etmenizi öneririz.

Acil durum planının hazırlanması, yangın güvenliği önlemlerinin alınması ve tahliye tatbikatlarının yapılması işveren yükümlülükleri arasındadır. Tatbikat sıklığı ve acil durum ekiplerinin oluşturulmasına ilişkin ayrıntıları ilgili yönetmelikten teyit etmeniz gerekir.

Bu süreçte iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve birim sorumlularının birlikte çalışması ve her adımın tarihli olarak kayıt altına alınması, denetim ve iç değerlendirme açısından düzenli bir dosya sağlar.

Yıl sonu risk ve acil durum adımları

1. Tarihi kontrol edin: Risk değerlendirmesinin hazırlanma ve son güncelleme tarihini dosyadan doğrulayın.
2. Değişiklikleri listeleyin: Yıl içindeki yeni ekipman, bölüm, süreç ve personel değişikliklerini not edin.
3. Planı güncelleyin: Acil durum ekiplerini, iletişim listesini ve toplanma alanını gözden geçirin.
4. Tatbikatı yapın: Tahliye tatbikatını planlayın; katılım ve gözlemleri tutanağa geçirin.
5. Bulguları takip edin: Tatbikatta görülen eksikleri sorumlu ve tarih belirleyerek aksiyona dönüştürün.

Ekipman Kontrolleri ve İş Kazası Bildirimi

Kaldırma araçları, basınçlı kaplar ve elektrik tesisatı gibi iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri, ekipman türüne göre belirlenen aralıklarla yetkin kişilerce yapılır ve raporlanır. Yıl sonunda tüm ekipmanları içeren bir envanter hazırlayıp her birinin son kontrol tarihini ve rapor durumunu yanına yazmanızı öneririz.

Kontrol raporlarında belirtilen uygunsuzlukların giderilip giderilmediğini de ayrıca takip etmek gerekir. Raporu alınmış ancak bulguları kapatılmamış ekipmanlar, envanterde ayrı bir başlık altında izlenebilir.

İş kazası ve meslek hastalıklarının belirlenen süre içinde ilgili kuruma bildirilmesi işverenin sorumluluğundadır. Yıl içinde yaşanan kazaların ve ramak kala olayların kayıtlarını gözden geçirmek, 2027 risk değerlendirmesine de doğrudan veri sağlar.

Bildirim sürecini netleştirin: İş kazası bildiriminin süresi ve yöntemi mevzuatta belirlenmiştir. Kaza anında kimin bilgi vereceğini ve bildirimi kimin yapacağını yazılı olarak tanımlayın; vardiya ve şube sorumlularının bu akışı bildiğinden emin olun.

İSG Kurulu, Çalışan Temsilcisi ve Hizmet Desteği

Kanun, çalışan temsilcisini iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme ve tedbir alınmasını isteme gibi görevleri olan kişi olarak tanımlar. Temsilci sayısı çalışan sayısına göre belirlenir; İSG kurulu kurma yükümlülüğü ise çalışan sayısına ve sürekli işlerin varlığına bağlıdır. Kurulunuz varsa, yıl içindeki toplantı tutanaklarının ve kararların takibinin eksiksiz olup olmadığını kontrol etmenizi öneririz. [2]

İşverenin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü bulunur. Kendi İSG birimini kurmayan işverenler bu hizmeti, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ortak sağlık ve güvenlik birimleri (OSGB) aracılığıyla alabilir. OSGB'den hizmet almak, işverenin Kanun kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Gözek OSGB, Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir ortak sağlık ve güvenlik birimi olarak 2012'den beri bu çerçevede çalışmaktadır. Hekim, uzman, ölçüm ve eğitim hizmetlerini tek sözleşmede yürütür; evrak ve saha takibini aynı ekiple sürdürür. [1]

2027 Planı ve 10 Maddelik Yıl Sonu Kontrol Listesi

Yeni yıla girmeden önce 2026'da yapılanları ve eksik kalanları tek bir planda toplamak, İSG çalışmalarını düzenli yürütmenizi kolaylaştırır. Yıllık çalışma planı ve yıllık eğitim planı için yasal dayanağı ve hazırlama esaslarını işletmenizin durumuna göre ayrıca teyit etmenizi öneririz.

Gözek OSGB'nin uygulamasında İSG hizmeti tek bir belgenin teslimi olarak görülmez. İşyerinin koşullarına göre hesaplanan yıllık bir plan olarak ele alınır. Eğitim ve sağlık gözetimi takvimi de işyerinin vardiya düzenine göre kurulur .Bu yaklaşımla 2026'da tamamlanamayan işleri, ekipman kontrol tarihlerini, eğitim yenilemelerini ve periyodik muayeneleri tek bir takvimde birleştirebilirsiniz.

İK yöneticileri ve işverenler için öneri: Plandaki her maddeye bir sorumlu ve bir hedef tarih atayın. Planı iş güvenliği uzmanınız ve işyeri hekiminizle birlikte gözden geçirin. Yıl içinde işe giriş, görev değişikliği ve yeni ekipman gibi değişiklikler oldukça planı güncelleyin.

İşverenler İçin 10 Maddelik Yıl Sonu İSG Kontrol Listesi

• Güncel çalışan sayınızı ve işyerinizin tehlike sınıfını teyit edin; bu bilgilere göre değişen yükümlülüklerinizi uzmanınızla birlikte kontrol edin.
• Çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanların listesini güncelleyin; 6331 sayılı Kanun bu kişileri de kapsar. [2]
• Eğitim kayıtlarını çalışan bazında kontrol edin, eksik eğitimleri 2027 takvimine alın.
• İşe giriş ve periyodik muayene durumlarını işyeri hekiminizle gözden geçirin.
• Risk değerlendirmesinin yıl içindeki değişiklikleri yansıtıp yansıtmadığını kontrol edin.
• Acil durum planını ve ekiplerini güncelleyin, tatbikatı kayıt altına alın.
• İş ekipmanı envanterini ve periyodik kontrol raporlarının tarihlerini kontrol edin.
• İş kazası ve ramak kala kayıtlarını ve şirket içi bildirim akışını gözden geçirin.
• Çalışan temsilcisine ve varsa İSG kuruluna ait kayıtları tamamlayın.
• 2027 yıllık çalışma ve eğitim planını sorumlular ve tarihlerle birlikte hazırlayın.

Biliyor muydunuz? 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 20/6/2012 tarihinde kabul edildi ve 30 Haziran 2012 tarihli, 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. [2]

Yıl sonu kontrolü, eksikleri bulmanın yanında 2027'yi daha düzenli planlamak için de iyi bir fırsattır. Bu bültendeki başlıkları kendi işletmenizin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre değerlendirmenizi, ayrıntılı yükümlülükleri ise ilgili mevzuattan teyit etmenizi öneririz. Gözek OSGB ekibi olarak sorularınızı yanıtlamaktan ve süreçlerinizde size eşlik etmekten memnuniyet duyarız.

Kaynaklar

1. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi | Gözek OSGB (Kendi sitemiz)
2. Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü (Türk mevzuatı)