26 Ekim 2026
OSGB nedir, ne iş yapar?
OSGB, "Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi" ifadesinin kısaltmasıdır. İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı hizmetini dışarıdan sunan, mevzuatta tanımlanan şartları taşıyan kuruluşlardır. Kısacası OSGB, işletmenin kendi bünyesinde kurmakta zorlanabileceği İSG işleyişini profesyonel biçimde yürütmesine yardımcı olur.
Bir OSGB temelde üç işi üstlenir:
- İşyerindeki tehlikeleri belirlemek ve riskleri değerlendirmek,
- Çalışanların sağlık gözetimini ve eğitimlerini planlamak,
- Önlemlerin uygulanmasını izlemek, kayıt altına almak ve işverene yazılı olarak bildirmek.
Neden önemlidir?
İş kazalarının ve meslek hastalıklarının büyük bölümü önceden fark edilebilen risklerden doğar. Kaygan bir zemin, korumasız bir makine, yetersiz havalandırma ya da ergonomik olmayan bir çalışma düzeni bunlara örnektir. Düzenli İSG takibi bu riskleri erken görmeyi sağlar. Böylece çalışanlar korunur, iş kesintileri azalır ve işyerinde düzenli bir çalışma kültürü oluşur.
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı
İş güvenliği uzmanı, işyerinin fiziksel ve teknik koşullarına bakar. Makineleri, çalışma yöntemlerini, acil durum hazırlığını ve kişisel koruyucu donanım kullanımını değerlendirir. İşyeri hekimi ise çalışanların sağlık durumunu ve işle ilgili sağlık risklerini izler; işe giriş muayenesi ve periyodik kontroller bu kapsamdadır. İkisi birlikte çalıştığında hem ortam hem insan tarafı birlikte ele alınır.
OSGB hizmetinin kapsamı
Hizmetin ayrıntısı işyerinin tehlike sınıfına, çalışan sayısına ve faaliyet alanına göre değişir. Yine de çoğu işyeri için şu başlıklar öne çıkar:
| Hizmet başlığı | Ne yapılır? |
|---|---|
| Risk değerlendirmesi | Tehlikeler tespit edilir, riskler önceliklendirilir, önlemler yazılı hale getirilir. |
| İşyeri hekimliği | İşe giriş ve periyodik muayeneler yapılır, sağlık gözetimi yürütülür. |
| İş güvenliği uzmanlığı | Saha denetimi yapılır, öneri ve düzeltici faaliyetler takip edilir. |
| İSG eğitimleri | Çalışanlara temel ve işe özgü eğitimler verilir, kayıtlar tutulur. |
| Ortam ölçümleri | Gürültü, aydınlatma, toz ve kimyasal maruziyet gibi etkenler ölçülür. |
| Acil durum planı | Tahliye, ilk yardım ve yangın hazırlığı planlanır, tatbikatlar düzenlenir. |
Ortam ölçümü neden ayrı önemsenir?
Gözle fark edilmeyen etkenler, örneğin yüksek gürültü ya da yetersiz aydınlatma, zamanla sağlık sorunlarına yol açabilir. Ölçüm sonuçları bu etkenleri somut verilere dönüştürür. Alınacak önlemler de tahmine değil bu verilere dayanır.
Hizmet süreci nasıl işler?
OSGB ile çalışma süreci genellikle şu adımlarla ilerler:
- İlk görüşme ve bilgi toplama: Faaliyet alanı, çalışan sayısı, vardiya düzeni ve mevcut İSG kayıtları paylaşılır.
- Teklif ve sözleşme: Hizmet kapsamı, ziyaret sıklığı ve sorumluluklar yazılı olarak netleştirilir.
- Atama ve bildirim: İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirilir, süreç ilgili mevzuata uygun şekilde kayda geçer.
- İlk saha değerlendirmesi: Tehlikeler belirlenir, risk değerlendirmesi ve gerekli planlar hazırlanır.
- Eğitim ve sağlık gözetimi: Çalışanların eğitimleri ve muayeneleri takvime bağlanır.
- Düzenli takip: Periyodik ziyaretler yapılır, eksikler raporlanır, iyileştirmeler izlenir.
Sık yapılan hatalar
- Hizmeti yalnızca evrak olarak görmek: İSG, kâğıt üzerindeki bir dosya değil sahada uygulanan bir düzendir.
- Risk değerlendirmesini güncellememek: Yeni makine, yeni süreç ya da yeni bölüm eklendiğinde değerlendirme yenilenmelidir.
- Eğitimleri kayıtsız bırakmak: Katılım listeleri ve eğitim içerikleri düzenli saklanmalıdır.
- Önerileri takip etmemek: Raporlanan eksikliklerin kapatılması için sorumlu ve takvim belirlenmelidir.
- Çalışanı sürece dahil etmemek: Saha bilgisi en çok çalışandadır; geri bildirim kanalı açık olmalıdır.
Teklif öncesi hazırlık
Süreci hızlandırmak için faaliyet alanını, çalışan sayısını, vardiya yapısını, varsa önceki risk değerlendirmesini ve mevcut İSG kayıtlarını derleyin. Bu bilgiler hizmetin doğru kapsamda planlanmasını kolaylaştırır.
Gözek OSGB bu konuda nasıl destek olur?
Gözek OSGB, 2013'ten beri 800'den fazla firmaya İSG hizmeti sunuyor. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, ölçüm ve eğitim hizmetleri tek sözleşme altında yürütülür. Ortam ölçümleri akredite laboratuvarla yapılır; raporlar online portaldan izlenir, eğitimler online İSG eğitim platformunda verilir. İstanbul ve İzmir'de mobil sağlık taraması da yapılır.
İstanbul Esenler (Tekstilkent) ve İzmir Konak ofislerimizden hizmet veriyoruz; İzmir'de Konak, Bornova, Çiğli ve Kemalpaşa bölgelerine ulaşıyoruz. İşyerinize uygun kapsamı konuşmak için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.