17 Ekim 2026
16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete'de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) yayımlandı. 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa dayanılarak hazırlanan yönetmelik (Madde 3), makinelerin, ilgili ürünlerin ve kısmen tamamlanmış makinelerin tasarımı ile yapımına ilişkin sağlık ve güvenlik gerekliliklerini belirliyor. Bu ürünlerin serbest dolaşımına ilişkin kuralları da düzenliyor (Madde 1).
Kapsam ve öne çıkan tanımlar
Yönetmelik makineleri ve bunlarla ilgili ürünleri kapsıyor: değiştirilebilir teçhizat, emniyet aksamları, kaldırma aksesuarları, zincir, halat ve kayışlar ile sökülebilir mekanik aktarma tertibatları. Kısmen tamamlanmış makineler de kapsamda. Fuar ve eğlence parkı ekipmanı, silahlar, belirli taşıtlar, maden kuyusu asansörleri, askeri veya polisiye amaçlı makineler ile bazı ev aletleri ve elektrik motorları gibi ürünler ise kapsam dışında bırakılıyor (Madde 2).
Tanımlar arasında “önemli değişiklik” öne çıkıyor. Bu kavram, piyasaya arz edildikten veya hizmete sunulduktan sonra makinede fiziksel ya da dijital araçlarla yapılan değişiklikleri kapsıyor. Söz konusu değişikliğin imalatçı tarafından öngörülmemiş olması ve yeni tehlike yaratarak ya da mevcut riski artırarak emniyeti etkilemesi gerekiyor. Ürünü imal edip kendi kullanımı için hizmete sunan kişi de imalatçı tanımına giriyor. Emniyet aksamı tanımına yazılım dahil dijital aksamlar da dahil edildi (Madde 4).
İmalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı yükümlülükleri
İmalatçılar teknik dosyayı hazırlıyor ve ilgili uygunluk değerlendirme yöntemini uyguluyor. Uygunluk kanıtlandığında AB uygunluk beyanını düzenleyip CE işaretini iliştiriyor. Teknik dosya ve beyan en az 10 yıl hazır tutuluyor. Kullanım talimatları dijital formatta sunulabiliyor. Bu durumda talimatlar yazdırılabilir, indirilebilir olmalı ve en az 10 yıl çevrimiçi erişilebilir kalmalı. Kullanıcı satın alma sırasında talep ederse, kâğıt talimatlar bir ay içinde ücretsiz olarak sağlanıyor. Talimatlar ve güvenlik bilgileri Türkçe ve kolayca anlaşılır olmalı (Madde 11).
İthalatçılar yalnızca uygun ürünleri piyasaya arz ediyor (Madde 14). Dağıtıcılar ise ürünü piyasada bulundurmadan önce şunları doğruluyor: CE işareti, AB uygunluk beyanı, Türkçe kullanım talimatları ve imalatçı ile ithalatçının iletişim bilgileri (Madde 16). Ürünü kendi adı veya markasıyla piyasaya arz eden ya da uygunluğu etkileyecek şekilde değiştiren ithalatçı veya dağıtıcı imalatçı sayılıyor (Madde 18).
Makinede önemli değişiklik yapanlar imalatçı sayılıyor
Makinede veya ilgili üründe önemli değişiklik yapan gerçek veya tüzel kişi imalatçı kabul ediliyor ve Madde 11'deki yükümlülüklere tabi oluyor. Bu kişi, uygunluğu tamamen kendi sorumluluğunda sağlıyor ve beyan ediyor. İlgili uygunluk değerlendirme yöntemlerini de uyguluyor. Değişiklik bir makine tertibatının yalnızca bir parçasının güvenliğini etkiliyorsa, risk değerlendirmesinde gösterildiği şekilde yükümlülükler yalnız o parça için geçerli oluyor. Kendi kullanımı için değişiklik yapan profesyonel olmayan kullanıcı ise imalatçı sayılmıyor (Madde 19).
Bakanlık, makinelerin kurulumu ve kullanımı sırasında işçiler dahil insanların korunması için gereklilikler belirleyebilecek. Ancak bu kurallar, makinenin yönetmeliğe aykırı şekilde değiştirilmesine izin vermiyor (Madde 6).
Uygunluk değerlendirmesi, siber güvenlik ve yapay zekâ
EK-1 Kısım A ve Kısım B'de listelenen makine kategorileri özel uygunluk değerlendirme yöntemlerine tabi. EK-1'de listelenmeyen ürünlerde iç üretim kontrolü (Modül A) uygulanıyor (Madde 7, Madde 26). Uyumlaştırılmış standartlara veya ortak özelliklere uygun ürünlerin temel gerekliliklere uygun olduğu varsayılıyor. Uygunluk varsayımı, belirli siber güvenlik belgelendirmelerini ve yüksek riskli yapay zekâ sistemlerini de kapsıyor (Madde 21).
Kimleri etkiliyor?
- Makine, ilgili ürün ve kısmen tamamlanmış makine imalatçıları
- Kendi kullanımı için makine imal edip hizmete sunan işletmeler
- Makinede önemli değişiklik yapan işverenler ve kuruluşlar
- İthalatçılar, dağıtıcılar ve yetkili temsilciler
- Makineleri mesleki faaliyetinde kullanan profesyonel kullanıcılar
- Onaylanmış kuruluşlar ve uygunluk değerlendirme kuruluşları
İşverenlerin yapması gerekenler
- Makinede yapılması planlanan değişikliklerin “önemli değişiklik” tanımına girip girmediğini değerlendirmek; girenlerde imalatçı yükümlülüklerini ve uygunluk değerlendirme yöntemlerini uygulamak (Madde 4, Madde 19)
- Kendi kullanımı için makine imal eden işletmelerin, imalatçı olarak teknik dosya, uygunluk beyanı ve CE işareti yükümlülüklerini yerine getirmek (Madde 4, Madde 11)
- Tedarik edilen makinelerde CE işaretinin, AB uygunluk beyanının (veya buna erişim adresinin) ve Türkçe kullanım talimatlarının bulunup bulunmadığını kontrol etmek (Madde 11, Madde 16)
- İktisadi işletmeci konumundaysanız, ürünü kimden tedarik ettiğinize ve kime tedarik ettiğinize ilişkin bilgileri en az 10 yıl saklamak (Madde 20)
- Uygun olmadığı düşünülen ya da risk arz eden ürünlerde, iktisadi işletmeci olarak düzeltici önlemleri almak ve Bakanlığı bilgilendirmek (Madde 11, 14, 16)
Yürürlük
Yürürlük tarihi düzenlemede belirtildiği şekildedir.
Kaynak
Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) (Resmî Gazete · 16.10.2026 · Sayı 33402)
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez. Düzenlemenin tam metni için kaynağa bakınız. İşyerinize etkisini değerlendirmek için Gözek OSGB uzmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.